Kategori arşivi: Çatı Uygulamaları

Rüzgâr ve yağıslar

Çatı yüzeyinin rüzgâr, yağmur ve kardan etkilenmesi, konumu ve yapısına bağlıdır.
Burada da düz çatılar özel bir durum oluştururlar.

Rüzgârdan etkilenme, rüzgârın basınç ve emme güçlerinin toplanıp etkinleştiği yerlerde
özellikle tehlikeli boyutlara ulaşabilir. Bu özellikle, çatı kenarında ve çatı saçaklarında
söz konusudur, cephe havasının basıncıyla takviyelenir. Özellikle çatı kenarından taşan asılı oluklar ve saçak örtüleri iyi raptedilmiş olmalıdır. Eğer rüzgâr bunları yerlerinden sökebilirse daha başka ağır hasarlara da neden olabilir. Çatı eğimi azaldıkça çatı üzerindeki su daha büyük tehlike arzeder. Hızla akan su, çatı örtüsünün sızdırıcı yerlerinden içeri giremez, çünkü ivme kuvvetleriyle aşağı doğru çekilmektedir. Düz çatılarda su daha yavaş akar ve sonunda kaplamanın kat yerleri arasında birikir.

Bu halde suyun yayılma kuvvetleri ve alt yüzeyin kapilar güçleri birbirlerini takviye ederler. Çatı eğimi azaldıkça çatı örtüsünün kalitesinin arttırılması gerekir. Düz çatı için % 5 – 10 luk bir eğim normaldir. Fakat burada basit bir çatı kaplaması yetersizdir. İyi bir yalıtım gereklidir. Tamamen eğimsiz çatılardaki suyun etkisi, azami ölçüde tehlikelidir.Biriken su hazır çatı için olduğu kadar, inşaat sırasında çatıyı kaplayan kişi için de, sorun teşkil eder. Suyun atılması da eğimin azalmasıyla bir sorun haline gelir.

kaynak : gnyapı

Ters Teras Çatılarda Su Yalıtımı

Ters teras çatıda su yalıtım örtüsü döşeme yüzeyine doğrudan uygulanır. Buhar kesici katman uygulamasına gerek yoktur. Ekstrüde Polistren (XPS) ısı yalıtım levhaları su yalıtımının üzerine serbest olarak döşenir. Su yalıtım katmanı ısı yalıtımı tarafından çevresel etkilerden korunur.

•Buhar kesici uygulamasına gerek yoktur.
•Su yalıtım tabakası olası mekanik darbelere, ısıl gerilmelere ve UV ısınlarına karşı korunur.
•Uygulama süresi kısa ve kolaydır.
•Yalıtım maliyeti düşüktür.

Gezilmeyen Teras Çatı Uygulama Aşamaları

•Yağmur suyunun kısa sürede tahliye edilebilmesi ve ısı yalıtım levhalarının altında suyun birikmesini önleyebilmek için, betonarme döşeme üzerine, giderlere doğru % 2 eğimle meyil şapı dökülür.

•Soğuk astar meyil sapı üzerine metrekare sarfiyatı asgari 400 gram (400 gr/m2) olacak şekilde sürüldükten sonra önce cam tülü taşıyıcılı bitümlü su yalıtım örtüsü, daha sonra bunun üzerine polyester keçe taşıyıcılı bitümlü membran şalumo alevi ile eritilip, birbirlerine yapıştırılmak suretiyle uygulanır. Sızdırmazlık testi yapılır.

•Pürüzsüz ısı yalıtım levhaları iklim şartlarına uygun kalınlık seçilerek (minimum 3 cm olması tavsiye edilir) su yalıtım malzemesinin üzerine serbestçe serilerek döşenir. Burada, levhaların enine doğrultudaki derzlerinin şaşırtmalı olmasına ve binili kenarlarının birbirleri üzerine tam oturmasına dikkat edilmelidir.

Levhaların üzerine serilecek (minimum 150 gr./m2 ağırlığındaki) geotekstil filtre tabakası kum vb. ince malzemelerin su ile birlikte ısı yalıtım plakalarının derzlerinden aşağıya sızmasını önler.

•Son işlem olarak geotekstil üzerine en az 5 cm kalınlığında (15-35 mm.) çakıl serilir. Amaç UV ısınlarından sistemi korumaktır. Ayrıca geotekstil ile çakılın ağırlığı ısı yalıtım levhalarının üzerinde düzenli şekilde dağıtılarak, rüzgarlı havalarda plakaların uçması önlenmiş olur.

Asma ahşap çatılar

Çatıyı taşıyan dış veya iç bölme duvarlarının eksenleri arasındaki açıklık 4.00 m.yi geçiyorsa “ASMA ÇATI” yapılır. Asma çatıların asıl taşıyıcı elemanları Çatı makaslarıdır. Asma Çatı makası elemanları (çubuk) adı verilen bırakma kirişleri, gergi kirişler (alt başlık), askı, yanlama ve payandalardır (üst başlık). Bırakma kirişi ve askılar çekmeye, yanlama ve payandalar da basınca çalışırlar.

Asma Çatılarda taşıyıcı çubuk elemanların bağlandığı yerlere düğüm noktası denilmektedir ve her iki yönde çekme ve basınç kuvvetleri çubukların birbirlerine bu noktalardan aktarılır. Eksenlerinin birleştiği düğüm noktalarında çubuklar birbirlerine geçmeyle bağlanırlar ve bağlantılar kanca,blon,lama demiri,8-10 mm. Kalınlıkta sac levhalarla sağlanır. Yanlama askı çubuğuna eğik giymeli payanda geçmesiyle bağlanır (Şekil XI.13,14.). Geçmenin askı ucuna ya da orta aşık,mahya aşığı altına kadar olan kayma ya da yırtılma mesafesi en az 25 cm. alınır. Yanlamaların bırakma kirişleri veya duvar üzerindeki bağlantıları da eğik giymeli payanda geçme şeklinde yapılır. Eğer Çatı eğimi fazla değilse çift dişli geçme yapmak daha doğrudur. Kayma ve yırtılmanın en aza indirilmesi amacıyla yanlama ile  bırakma kirişi arasına sert ağaçtan bir takoz koyarak üç dişli geçme yapılır.

Oturtma Çatılarda kullanılan dikmeler basınca çalışmasına rağmen,asma Çatılarda bunlara karşı gelen ve adına “ASKI” dediğimiz taşıyıcı çubuklar çekmeye çalışırlar. Askı bırakma kirişine zıvanalı geçmeyle bağlanır, makasın bel vermesi durumunda askının bırakma kirişini zorlayıp esnetmesini önlemek üzere bağlantı tam olarak oturtma şeklinde değil 2 – 3 cm. lik bir boşluk bırakmak suretiyle sağlanır. Bir,iki ve üç askılı asma ahşap Çatı makası örneği ile çeşitli bağlantı detaylarının şekilleri aşağıda görülmektedir.

Asma çatı projelendirmesi ayni oturtma çatılardaki gibidir. Çatı makasları 2.00 – 2.50 m. de bir yerleştirilir, araları 40 – 60 cm. de bir konulan merteklerle bölünür. Merteklerin üzerlerine kiremit çıtası veya örtü altı kaplaması, onların da üzerlerine Çatı örtüsü yapılır.

Kırma Asma Çatılar

Bir çatının kırma çatı olarak tanımlanabilmesi için; damlalık ya da olukların tüm çatı çevresinde aynı kotta (seviyede), çatı yüzey erini oluşturan düzlemlerin aynı eğimde, oldukları varsayılır. Özel hallerde bazı farklılıklar da meydana gelebilir. Bu kabullere göre çatı yüzey lerinin ara kesitleri bina köşelerinde 90°’lik açının açı ortayı şeklinde oluşurlar.

Asma kırma bir çatının çözümünde aşağıdaki sıra izlenir;

Kırma çatıların plandaki geometrik şekillerinin bulunması böyle bir çatının çözümünde ilk adımdır.

İkinci adımda taşıyıcı duvarları işaretlenen planda kırma çatının en yüksekte olan mahyasının dış duvarlara olan uzaklığı ölçülür. Mahya ile dış duvar üzerindeki damlalık aşığının odasına bir ara aşık yerleştirilir ve bu aşığın çatının diğer kısımlarında devamı sağlanır. Aşıklar ve taşıyıcı duvarlar arasındaki uzaklığın merteğin çalışma açıklığı olan 2,75-3,00 m’yi geçip geçmediği kontrol edilir.

Üçüncü adımda, tüm aşıkların çalışma açıklığı olan 3,75-4,00 m’lik aralıklarla, düşey elemanların yer eri belirlenir. Bu elemanlar oturtmaya olanaklı yerler de dikme, diğer yerlerde ise asma baba şeklinde işaretlenir. Böylece, makas yerleştirilmesi gereken eksen er ve makas tipleri belirlenmiş olur.

I-I eksenine iki adet tek babalı asma makas
II- II eksenine bir adet tek babalı asma makas
III-III eksenine bir adet çift babalı asma makas
IV-IV eksenine bir adet çift babalı asma makas
V-V eksenine bir adet çift babalı asma makas
VI-VI eksenine bir adet tek baba!’ asma makas yerleştirilmesi gerekir.

Bu ilke ve işaretleme sistemi her türlü çatı çözümünde geçerlidir.
Oturtma olanağı olan yerlere dikme, asılması gereken yerlere de asma baba yerleştirilerek çatının oturtulacak ve asılacak noktaları belirlenir.

Dördüncü adımda, kesitte göğüslemeler ve makas eksenleri üzerine öncül mertekler yerleştirilir. Daha önceden eğik dere ve eğik mahyaların yerleri belirlendiği için buralara eğik dere ve eğik mahyaların kalınlıkları işaretlenir. Ardından, artçıl mertekler, araları 50 cm olacak şekilde öncül mertek eksenleri arasına yerleştirilir.

Son adımda, taşınması gereken başka nota olup olmadığı kontrol edilir.

Böylece bir kırma çatının çözümü sağlanmış olur. Böyle bir çatıda bazı noktaların yükleri dikme ile doğrudan duvarlara verilebildiği için, yalnızca altında mesnet olmayan noktaların yükleri asma makas yardımıyla mesnetlere aktarılmaktadır. Bu çatı oturtma ve asma olarak çözülebildiğinden, karma olarak nitelenebilir. Bir çatının tam asma çatı olabilmesi için tüm noktalarının asma aba ile asılması gerekir. Bazı noktaları dikme ile oturtulabilen çatılar oturtma ve asma karışımı olduğu için, bunlara karma çatı denir.  Kırma Asma Çatılar

Uzay Kafes Örtü Sistemleri

Uzay kafes örtü sistemleri, basit basınç ve çekmeye çalışan doğrusal çubuk öğeler yardımıyla sisteme gelen yükleri değişik doğrultularda yayarak zemine aktaran çağdaş bir örtü strüktürüdür. Bu tür örtü strüktürleri ile, büyük açıklıklı yapıların rasyonel ve ekonomik bir şekilde örtülmeleri sağlanmaktadır. Spor salonları, endüstri yapılan, oditoryumlar ve her tür hangar yapıları kolaylıkla bu sistemle örtülebilmektedir. Çeşitli dünya fuarlarındaki yapıların ana strüktürleri bu sistemlerle oluşturulmaktadır, Sistemin sağladığı esneklik sayesinde mimari form ile taşıyıcı sistemin formu birbiri ile uyumlu hale getirilebilmekte, böylece çok değişik uygulamalar ortaya çıkmaktadır. Sistemin diğer önemli bir özelliği de, montaj kolaylığına sahip olmasıdır. Sistem, yerde monte edilip yukarı kaldırılarak mesnetlere oturtulabileceği gibi, montaj işleri yukarıda da yapılabilmektedir. Nitekim, 2000 m2’llk bir uzay kafes örtü strüktürünün montaj süresi yaklaşık 5 gündür. Bu sistemler sayesinde mekanlar çok ekonomik, gerektiğinde sökülebilir şekilde kurulabileceği gibi, mimari yönde geniş biçimsel olanaklar da sağlarlar.

Uzay kafes örtü strüktürleri başlıca:

Çubuklardan,

Düğüm noktası elemanlarından,

Örtü malzemesinden

oluşurlar. Bu iki ana öğeden oluşan sistem, mesnet ve temel yardımıyla yükünü zemine iletir. Sistemin üçboyutlu olması, malzemeden büyük verim almayı ve ekonomikliği sağlamaktadır. Uzay kafes sistemler biçim olarak oldukça geniş olanaklar verirler. Düzlem nitelikli örtü strüktürleri dışında tonoz ve kubbe biçimli örtüler de yapılabilmektedir. Sistem, istendiğinde açık bırakılabileceği gibi, çatı örtüsü ya da tavan kaplaması gibi elemanlarla kapatılabilmekte dir. Sistem, kafes aralarından değişik tesisat donatımının geçilmesine de olanak vermektedir. Sistemin hafifliği özellikle çatıda ve temelde kendini göstermektedir. Ancak, çubukların birleştiği düğüm noktası elemanları yüksek nitelikli malzemeden olmak zorundadır. Ülkemizde uzay kafes sistemlerin uygulanması oldukça yaygın bir nicelik göstermektedir. Bir uzay kafes strüktür sistemi, daima ilk düğüm noktasını temel ile aynı düz em içinde bulunmayan en az üç çubukla bağlamak ve bundan sonra her ilave düğüm noktasını da yine aynı düz em içinde bulunmayan üç çubuk yardımıyla bağlamak suretiyle kurulabilir. İlk düğüm noktasından sonraki herhangi bir düğün noktasını da mevcut yapıya bağla-yan bu üç çubuk, temele veya daha önce oluşturulan düğüm noktalarına bağlanabilir. Bu bağlama işlemi sürdürülürse, düğüm noktaları ve bunları birbirine bağlayan çubuklardan oluşan bir yüzey üretilmektedir. Bu açıklamadan anlaşıldığı gibi, uzay kafes sistemlerle çubuklar ve düğüm noktaları sistemin ana öğelerini oluşturmaktadır. Çubuklar, çelik ve alüminyum alaşımlardan üretilen doğrusal konstrüksiyon elemanlarıdır. Boru, “T”, t, “L” ve “U” profiller şeklinde kullanılan çubuklar, korozyona uğrama riski nedeniyle galvanize edilerek kullanılmalıdırlar. Ancak, çelik çubukların galvanize edilmesinin pahalı bir sistem olması nedeniyle alümin-yum alaşımlardan yapılmış çubuklar tercih edilir. Çubuklar, uzay kafes siste içinde değişik şekilde adlandırılırlar. Bu sistemde üst başlık basınca, alt başlık ise çekmeye çalışacak şekilde düzenleme yapılır. Dikme ve diyagonaller ise basınca ya da çekmeye çalıştırılırlar. Düğüm noktası, uzay kafes sistemin diğer bir önemli öğesidir. Doğrusal çubukların birleşme noktalarına düğüm noktası denir. Düğüm noktası, değişik patentlerle farklı şekillerde çözülmüştür ve sistemin en kritik noktasını oluşturmaktadır. Birden fazla sayıda çubuğun bağlantı noktası olarak değişik açılar ve doğrultularda çubukların birleştirilmesi düğüm noktası ile sağlanmaktadır. Bu nedenle düğüm noktasını oluşturan eleman gerek malzeme ve gerekse değişik doğrultularda bağlantı yapabilmek yönünden, üzerinde çok çalışılan bir elemandır. Ülkemizde de bazı patentlerle düğüm noktası elemanı üretimi yapılmaktadır, Çubukların düğüm noktasına bağlantısı cıvata-somun, kaynak, perçin ile yapılabildiği gibi, “vero” firmasının ürettiği diş açılmış ve çubukların takılıp sökülebildiği düğüm noktası elemanları da vardır. Bu tür düğüm noktaları 24 yüzlü (rhombicuboc-tahedron) olarak tasarlanmış ve hemen her doğrultuda bağlantı olanağı sağlanmıştır. Uzay kafes strüktürlerde sistem destek duvarlarına, kolonlara, ya da tekil betonarme temellere ankre edilerek oturtulabilir. Uzay kafes sistemin oturtulabileceği betonarme temeller, sistemin biçim ve büyüklüğüne göre tasarlanır ve düzenlenir. Zemine uygun şekilde tespit edilmiş kolonlara da uzay kafes sistemler oturtulabilir. Uzay kafes sistemlerle sistemin montajı yerde yapılıp daha sonra sistem kalanlar üzerine kaldırılarak tespit edilebilir.

Bitkisel Çatı Kaplamaları

Bitkisel çatı kaplaması olarak adlandırılan çatı kaplamaları, yerel adı ile bedavra ya da hartama ile saz/kamıştan yapılmış çatı örtüleri dir.Bu çatı kaplamaları, ülkemizde belirli kırsal kesimlerde her ne kadar ilkel örtü olarak nitelendirilse de; özellikle saz ve kamış kaplamalar Almanya ve Hollanda gibi Batı ülkelerinde varsıl sosyal kesimin önem verdiği ve tercih ettiği bir kaplama türüdür, Bedavral/hartama 50-100 cm boydaki küçük tomrukların balta ıle yarılması yoluyla üretilen bir kaplamadır. Çatı kaplaması olarak özelliğini balta ile yarılmasından kazanır.

Nitekim, tomruk balta ile yarılırken ahşabın lifleri parçalanmaz ve ahşap bu nedenle su ve dış etkilere karşı daha dayanıklı olur. Testere ile biçilen tahtalarda liflerin devamlılığı sağlanamaz ve lifler kesildiğinden sürekliliklerini kaybederler. Bu nedenle biç-me kaplamaların dış etkilere dayanıklılığı daha azdır. Bedavra/hartama çatı kaplamaları en az %70, en çok da sonsuz eğimde kaplanabilir.

Yarılmış ya da biçilmiş tahtaların eğime dik doğrultuda birbiri üstüne bindirilmesi yoluyla yapılan çatı kaplamasında ahşabın liflerinin doğrultusu yağış suyunun akış doğrultusuna dik geldiğinden, suyun akışı zorlaşır. Su, kaplama üzerinde uzun süre tutunabildiği için de ahşap daha çabuk çürür. Bunu önlemek için kaplamanın boyanması uygun bir çözümdür. Bu tür bir tahta kaplamanın bedavra/hartama’da olduğu gibi eğim doğrultusunda yerleştirilmesi daha doğru ve ahşap yönünden daha uzun ömürlü bir çözümdür.

Su geçirimsizliğini artırmak için kaplama kat sayısı artırılabilir. Aynı işlem bu kaplamanın uygulandığı en az eğimde de uygulanır. Saz ve kamış daha çok kırsal kesimlerde tarım yapılarında kullanılan bir çatı kaplaması türüdür. 30-40 cm kalınlıda saz ya da kamıştan oluşan kaplama %70 gibi oldukça dik bir eğimde alttaki yuvarlak kesitli ve aşık görevi yapan ahşap kesitlere galvanize tel ile bağlanarak uygulanır. Sistemin suyu aşağıya geçirmemesi için belirli minimum bir kalınlık ve en az %701lik bir eğim gereklidir. Bu koşullarda, yağış suyu her kamıştan alttakine geçerken saçak ucuna doğru ilerleyerek çatıyı terk eder. Kamışın bu amaçla kullanılabilmesi için en az 1,20 m boyunda olması ve 5 tabaka halinde döşenmesi gereklidir. Böyle bir kaplama 10-20 yıl hizmet verebilir ancak, yangın riski çok yükselir. Tüm bu sakıncalarına karşın, özellikle Hollanda ve Almanya gibi ülkelerde yüksek standartlı bireysel yapılarda çatı kaplaması olarak kullanılmaya devam edilmektedir.

kaynak : https://www.guneyyapiizolasyon.com.tr/bitkisel-cati-kaplamalari

Beşik Örtüsü Asma Çatılar

Beşik örtüsü asma çatılarda çatının en yüksek yerini oluşturan bir mahya ile bu mahyaya paralel damlalık aşıkları ve ara aşıklar bulunur. Taşıyıcı asma sistem tek yüzeyli asma çatıdan pek farklı değildir. Damlalık aşıkları ile mahya aşığı arasındaki uzaklığa bağlı olarak bu çatının makasları tek, çift ve üç asma babalı olabilirler.

BEŞİK ÖRTÜSÜ ASMA ÇATI ÇÖZÜMÜ

Beşik örtüsü asma bir çatının çözümünde şu sıra izlenir ;

Öncelikle beşik örtüsü çatıya ait plan krokisi verilen binanın taşıyıcı duvarlarının açıklıkları göz önüne alınarak aşıkların yerleştirileceği yerler belirlenir. Doğal olarak aşık konulacak yerler öncelikle mahyaya paralel dış duvarlardır.

İkinci adımda, mahyaya paralel olarak konulacak ara aşıkların yerleri belirlenir. Bunlar mahya hattı ile dış duvar arasında kalan uzaklığın ortası ile 4-4 aksı üzerindeki duvar ve 3-3 aksı üzerindeki D-F duvarının üstüdür. Bu aşıkların olabildiğince duvar üzerine yerleştirilmesi uygundur. 2-2 Aşığı ancak üç noktada (X), 3-3 aşığı ise dört noktada dikme ile yerleştirilecektir.

Üçüncü adımda, 2-2 aşığının 11,00 m ve 7,00 m’lik açıklıkları geçebilmesi için 11,00 m’lik kısımda en az iki noktada; 7,00 m’lik kısımda ise bir noktada asma baba ile asılması gerekir. 3-3 mahyası yalnızca 11,00 m’lik kısımda iki noktada asma baba ile asılmalıdır. Asma noktaların sayısının tespitinde aşığın geçebileceği 3,75-4,00 m’lik çalışma açıklığı göz önüne alınır. Buna göre asma noktaları (O) ile işaretlenerek yerleri belirlenir; ancak asma noktaları bir makas ile açılacağından bunların bir makas ekseni üzerinde bulunmaları gerekir. Böylece hangi noktaların hangi tipte makas ile asılacağı belirlenmiş olur.

kaynak : https://www.guneyyapiizolasyon.com.tr/besik-ortusu-asma-catilar

 

Oturtma Çatı Nedir

Çatının taşımak durumunda oluğu ölü ve hareketli yüklerini düşey taşıyıcı elemanlarla her noktasında nokta yükleri taşıma yeteneği olan bir döşemeye oturtulması hali oturtma çatının taşıma ilkesi olarak tanımlanabilir. Dolayısıyla, bu tür bir çatıda örtü elemanlarına gelen hareketli yükler ve bu elemanların kendi ağırlıkları eğimli ya da yatay olarak eğilmeye çalışan elemanlar yardımıyla düşey taşıyıcılara aktarılarak tüm çatı yükleri aşağıda açıklanan çalışma ilkesine bağlı olarak döşemeye aktarılır.
Bir oturtma çatının çalışma ilkesi yük aktarım şemasına bağlı olarak açıklanabilir.
Eğimli bir çatı yüzeyine hareketli ya da ölü yük olarak gelen düşey yükler, önce örtü malzemesinin altındaki kaplama altı tahtasına gelir, bu tahtanın oturduğu mesnetler, yaklaşık 50 cm aks aralıklı merteklerdir. Belirli bir eğimi olan mertekler, eğilmeye çalışarak, kaplama tahtasından ulaşan düşey yükleri kendisinin oturduğu aşıklar üzerine iletir. Merteklerin oturduğu açıklık 2,75-3,00 m dir ve merteklerin mesnetleri aşıklardır.
Aşıklar ise, kendisine  oturan merteklerden gelen yükleri, yaklaşık 3,75-4,00 m aralıklarla altına konmuş olan dikmeler yardımıyla taşıyıcı döşemeye nokta yükler halinde iletir.
Özetlemek gerekirse, yük aktarımında sırasıyla, örtü, örtü altı kaplaması, mertek, aşık ve dikme yer alır.
Bir çatının oturtma çatı olarak tasarlanabilmesi için, mutlaka her noktasında nokta yük taşıyabilecek bir döşemeye oturtulması gerekmeyebilir. Eğer oturtma çatının dikmeleri altında, bunların oturtulabileceği taşıyıcı duvarlar varsa, çatı oturtma olarak çözülebilir.
Oturtma çatılarda yükler dikmelerle taşıyıcı mesnetler aktarıldığı için açıklıkların geçilmesi söz konusu değildir. Açıklıkları geçmesi için eğilmeye çalışan makasları bulunmadığından oturtma çatı, makasları olan bir çatıya göre daha ekonomik bir çözümdür.
Dikmelerin doğrudan döşeme ya da duvarlara oturtulması olanağı olmadığı takdirde dikmelerdeki düşey yükler makaslar aracılığıyla mesnetler aktarılır. Bu nedenle bu tür çatılara asma çatı denir.
Bir çatının oturtma olarak nitelendirilebilmesi için, çatı altında, çatının düşey yüklerini her noktasında taşıyabilecek taşıyıcı nitelikte bir döşemeye ihtiyaç vardır. Böyle bir döşeme bulunmadığı takdirde, düşey yükleri yapının duvarlarına iletecek özel elemanlara gereksinme doğar, böyle bir durumda çatı artık oturtma çatı nitelenemeyeceğinden asma çatı çözümüne geçmek gerekir.
Herhangi bir betonarme çatı döşemesi sadece kendini taşıyabilecek şekilde tasarlamışsa böyle bir döşemeye oturtma çatı yüklerinin verilmesi doğru değildir.
Daha önce bu tür çatıların örtü ve taşıyıcı elemanlarının gerek boyutları gerekse optimal olarak çalıştıkları açıklıklar, bu boyutlara göre ampirik olarak bulunmuş ve uygulanmakta olan değerlerdir. Örneğin merteğin çalışma açıklığının 2,75-3,00 m’yi aştığı ve 3,75-4,00 m olan aşık açıklığının da bu açıklığı geçtiği durumlarda; 5/10 ya da 6/12 cm’lik mertek ve 10/10 ya da 10/14’lük olan aşık kesiti yeterli olmayacağından, bu elemanların kesitlerinin yeni açıklıklara göre hesaplanması gerekecektir.

 

kaynak : https://www.guneyyapiizolasyon.com.tr/sayfalar.4260.oturtma-cati

 

Çatı Yalıtımı

Eğimli Çatı Yalıtımı
Geometrik yönden çatının eğim düzleminde ısı yalıtımı ve ses yalıtımı yapılması durumunda düz çatılara göre yalıtılacak alan daha fazla olmaktadır.
Döşeme Üstü Isı Yalıtımlı Çatı Yalıtımı 
Soğuk çatı olarak tanımlanan bu çözümde çatı hacmi ısıtılmadan, ısı yalıtımı döşeme üzerine serilir. Saçak (ve mahya) boyunca sürekli havalandırma sağlanması gerekir. Eğim azaldıkça havalandırma aralığı alanının büyümesi beklenir. Uygulama kolaylığı bulunmaktadır.
Mertek Arası veya Altı Isı Yalıtımlı Çatı İzolasyonu
Her iki konumda da havalandırma mertekler arasından gerçekleştirilmiş olur. İsı yalıtımının mertek arasında bulunması durumunda çatı kesitinin kalınlığı azalmış olur. Yalıtımın mertek açıklıklarının tam olarak doldurulabilmesi amacıyla mertek mesafeleri yalıtım modülüne uygun olmalıdır. Isı yalıtımı ve mertek üst kenarı arasında havalandırma sağlanabilecek en az 5 cm boşluk kalmalıdır.
Mertek Üstü Isı Yalıtımlı Çatı İzolasyonu
Isı yalıtımı üzerine su kesici örtü ve üzerine su boşaltılmasını sağlayacak eğim yönünde latalar ve üzerine saçak yönünde kiremitlerin oturtulacağı latalar konulur. Isı yalıtımı lataların altında sürekli olabileceği gibi aralarına da boşluk bırakmamak koşuluyla yerleştirilebilir. Çatı düzleminde eğime paralel boşluk yapılması kiremitler arasına sızabilecek suların uzaklaştırılması açısından yarar sağlar. Yoğuşma riskinin bulunduğu durumlarda ısı yalıtımının iç yüzünde buhar kesici örtü kullanılmalıdır.
Havalandırmasız Çatı yalıtımı
Eğimli plak üzerindeki ısı yalıtımı nın saçak etrafını sarması ısı köprülerini engeller. Ancak, saçağın dar tutulması daha rasyonel olmaktadır. Buna karşılık kaplama tespiti yapılırken su kesici örtüyü delmeden veya sızdırmazlık contaları kullanılarak yapılmalıdır.
Havalandırmalı Çatı yalıtımı
Önceki çözüm geliştirilerek ısı yalıtımı düzlemi üzerinde eğime paralel doğrultuda kadronlar yardımıyla bir hava katmanı oluşturulabilir. Kaplamadan sızan suların veya iç hacimden ulaşan nemli havanın böylece uzaklaştırılması sağlanır. Saçakların dar tutulması veya metal eklenti şeklinde yapılması kolaylık sağlar.
İç Isı Yalıtımlı Çatı yalıtımı
Geniş saçakların ısı yalıtımına sarılmasını önlemek ve iç hacmin kısa sürede ısınmasını sağlamak üzere ısı yalıtımı çatı plağının alt yüzünde olabilir. Havalandırma ve su boşaltma plak üzerindeki mertekler üzerinde yapılır ve bunların üzerine kaplama gelir. Ancak, iç yüzeyde bir buhar kesici örtü veya boya kullanma zorunluluğu doğmaktadır.
Sıcak Çatı izolasyonu
Isı yalıtım malzemesinin açık gözenekli olması durumunda üzerinde güneş ışınımına karşı korunmuş su kesici, altında ise buhar kesici bulunması gerekir. Isı yalıtımı üzerinde havalandırma olanağının sağlanması durumunda buhar kesiciye gerek duyulmaz. Parapet duvarının yeterli ısı yalıtımı sağlayacak kalınlıkta olması çatı kenarındaki ısı köprüsünü giderir.
Ters Çatı
Kapalı gözenekli sert köpük levhalar ısı yalıtımının su kesici örtünün üzerinde olmasına olanak sağlayarak örtünün yapım esnasında ve güneş ışınımının etkilerinden korunmasını ve çatının gezilebilir olmasını sağlar. Ayrıca buhar kesiciye gerek kalmaksızın yoğuşma önlenebilmektedir. Ancak ıslanmadan dolayı yalıtım kalınlığı sıcak çatılarda gerekenden fazla olmaktadır.
Gelişmiş Ters Çatı
Önceki çözümde söz konusu olan ısı yalıtımının ıslanmasını önlemek üzere alttaki yalıtım daha ince tutularak üstündeki su kesiciden sonra bir yalıtım katmanı daha serilebilir.
Endüstriyel Yapılarda Sandviç Çatı Isı ve Ses Yalıtımı
Camyünü sandviç sistemleri, yeni yapılarda iki trapez levha arasına camyünü şiltenin veya mevcut yapılarda çatı üzerine camyünü şilte ve trapez levhanın tespit edilmesi suretiyle uygulanır. Yapıların iklim kuşaklarına göre gerekli ısıl direnci sağlayabilmek için şilte kalıniıkları; 1. Bölge   8 cm 2. Bölge   10 cm 3. Bölge   14 cm 4. Bölge   16 cm olmalıdır.
Yeni Yapılarda Çatı izolasyon
Yeni yapılarda uygulama aşağıda özet olarak verilen genel esaslara göre yapılmalıdır.
• Çatı kaplama levhası, taşıyıcı konstrüksiyon üzerindeki aşıklara tespit edilerek sandviç çatı sisteminin alt yüzeyi oluşturulur.
• Üzerine Camyünü şilte serilmeden önce alta bir buhar kesici konmalıdır. Özellikle iç ortam rutubeti yüksek olan mekanlarda, buhar kesicinin kullanılması ihmal edilmemelidir.
• Camyünü şilte serilirken, belirli noktalara mesafe tutucular yerleştirilerek alt levha ile üst levhanın tespiti sağlanır.
• Üst levhanın da tespiti ile sandviç çatı sistemi tamamlanır.
• Mesafe tutucunun ısı köprüsü yapmasına engel olmak amacıyla dış levha arasına conta yerleştirilmelidir.
Mevcut Yapılarda 
Mevcut yapılarda uygulama aşağıda özet olarak verilen genel esaslara göre yapılmalıdır.
• Mevcut çatı kaplaması üzerine (asbestli çimento ondüle levha, trapez sac levha vb) buhar kesici serilir.
• Bunun üzerine taşıyıcı konstrüksiyona bağlı olarak ahşap ya da çelikten oluşan tespit kadronları monte edilir.
• Kadron aralarına uygun kalınlıkta cam yünü serilir.
• Alüminyum trapez veya trapez sac levha, kadronlar üzerine tespit edilerek sistem tamamlanır
Terleme ve Buhar Difüzyonu 
Endüstriyel yapılarda, özellikle tekstil yapılarında olduğu gibi iç rutubetin yüksek olduğu mekanlarda, en önemli sorun terleme yani, su buharının soğuk yüzeylerde yoğuşarak damlamasıdır. Terlemenin önlenmesinde en uygun çözüm, terleme olan soğuk yüzeylerin sıcaklığının artırılması için yeterli bir ısı yalıtımının sağlanmasıdır. Bu nedenle çatılardaki iki trapez levha arasında kullanılacak olan camyünü kalınlığının, iklim bölgelerine göre uygun şekilde kullanılmasına dikkat etmek gerekir. Bir diğer husus ise, gerekli ısı yalıtım kalınlığı sağlansa dahi, iç rutubetin buhar difüzyonu yoluyla ısı yalıtım malzemesine girerek ısı iletkenliğini bozması ve yeterli ısı yalıtımının sağlanmaması sonucu meydana gelen terleme durumudur. Dolayısıyla en önemli husus, buhar geçişini kesmek ve herhangi bir hata sonucu geçen buhar’ ise bünyede yoğuşmadan dışarı atmaktır. Buhar geçişini engellemek için, sandviç metal kaplama sisteminde, her ne kadar metal örtülerin buhar geçirgenlik direnci sonsuz olsa da bindirme yerlerindeki zayıf noktalardan geçebilecek buhara mani olmak için, ısı yalıtımının sıcak yüzünde buhar kesici malzemeler kullanılmalıdır. Ayrıca, hasarlı örtü ve işçilik hataları sonucu geçen buharın dışarı atılması için ısı yalıtımının dış yüzünün havalandırılması gereklidir. Bu suretle, camyünü gibi açık gözenekli olup bünyesine girebilecek buharı bu yöntemle dışarı atabilen ısı ve ses yalıtım malzemesinin kuru kalması sağlanmış olur.
Yangın Güvenliği 
Endüstriyel yapılarda yangın güvenliği, ihmal edilmemesi gereken çok önemli konulardan biridir. Isı yalıtım malzemesi de dahil olmak üzere yapı malzemelerinin seçiminde yanmaz olmasına dikkat etmek gerekir. Polistiren ve poliüretan köpükler, petrol türevi olduğundan yanıcıdır. Yanarken zehirli gazlar çıkarır ve can güvenliği açısından oldukça mahsurludur. Cam yünü ise inorganik kökenlidir ve DIN 4102’ye göre yanmaz malzemeler sınıfı olan “A” sınıfındandır. 250°C sıcaklığa kadar dayanım gösterir. Bu nedenle sandviç çatı sistemlerde, çatı yalıtımı sağlayan malzeme seçimi yapılırken, yangın güvenliği de göz önünde bulundurulmalıdır.